The Maldives fully repaid its USD 500 million Sukuk on 2 April 2026, six days ahead of schedule, using its own official…
މުހިންމު ކަންތައްތައް
- 1.ދިވެހިރާއްޖެއިން 500 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ސުކޫކް އެއްކޮށް ދައްކައި ހަލާސްކުރީ އެއްވެސް ސްޓޭންޑްބައި ފެސިލިޓީއެއް ބޭނުންނުކޮށް، މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ހަ ދުވަސް ކުރިން 2 އެޕްރީލް 2026 ގައެވެ.
- 2.މި ފައިސާ ދެއްކުމާ ގުޅިގެން، ފިޗް އިން ވަނީ ރާއްޖޭގެ ކްރެޑިޓް ރޭޓިންގް ސީސީ އިން ސީސީސީ އަށް މަތިކޮށްފައެވެ.
- 3.ރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރެވޭ ރިޒާވް 2024 އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 31.5 މިލިއަން ޑޮލަރުން، 2026 މާރިޗު މަހަށް 408 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ މައްޗަށް އިތުރުވިއެވެ.
- 4.ހަމަ މި މުއްދަތުގައި ރާއްޖޭގެ ރަސްމީ ރިޒާވް 673 މިލިއަން ޑޮލަރުން ގާތްގަނޑަކަށް 1.3 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުވިއެވެ.
2026 އޭޕްރިލް 2 ވަނަ ދުވަހު، ދިވެހި ސަރުކާރުން ވަނީ މާލީ ބޮޑު ޒިންމާއެއް ކާމިޔާބުކަމާ އެކު އަދާކޮށްފައެވެ. ބައިނަލްއަގުވާމީ ބާޒާރުގައި ދިވެހި ދައުލަތުން ދައްކަން އޮތް 500 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ސުކޫކް، ތާވަލުކުރި ތާރީޚަށް ވުރެ ހަ ދުވަސް ކުރިން، ރަސްމީ ރިޒާވާއި ސޮވެރިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފަންޑު (އެސްޑީއެފް) މެދުވެރިކޮށް އެއްކޮށް ދައްކައި ޚަލާޞްކޮށްފިއެވެ. މި ފައިސާ ދެއްކުމުގައި އެއްވެސް ސްޓޭންޑްބައި ފެސިލިޓީއަކަށް ބަރޯސާވެފައެއް ނުވެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު ކުރިން އޮތް ގޮތް ބަލައިލުން މުހިންމެވެ. ބްލޫމްބާގް ނިއުސް އިން ސިފަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ މި ސުކޫކަކީ ދުނިޔޭގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޑިފޯލްޓްވެދާނެ ސޮވެރިން ސުކޫކެވެ. އައިއެމްއެފް، ވޯލްޑް ބޭންކް އަދި ފިޗް ރޭޓިންގްސް ފަދަ ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ އިދާރާތަކުން ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ކުރިމަގާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދިއެވެ. ނަމަވެސް، ރަސްމީ ހިސާބުތަކުން ފެންނަން އޮތް ހަގީގަތް މުޅިން ތަފާތެވެ.
2024 ވަނަ އަހަރުގެ އޮކްޓޯބަރު މަހު ރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރެވޭ ރިޒާވް 31.5 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ދަށްވެ، މާލީ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވިއެވެ. ނަމަވެސް، 2026 މާޗް މަހުގެ ނިޔަލަށް ބޭނުންކުރެވޭ ރިޒާވް 408 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވުރެ މަތިވެ، ރަސްމީ ރިޒާވް 673 މިލިއަން ޑޮލަރުން 1.3 ބިލިއަން ޑޮލަރަށް ވަނީ އުފުލިފައެވެ. މީގެ އިތުރުން، 2026 ގެ ކުރީކޮޅު ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ 12.2 އިންސައްތަ އިތުރުވެ، މީރާގެ އާމްދަނީގެ ލަނޑުދަނޑިތަކަށް ވުރެ 17.4 އިންސައްތަ އިތުރަށް އާމްދަނީ ލިބުނެވެ. ކޯޕަރޭޓް ޓެކްސް ދެއްކުމުގެ ނިސްބަތް 31.3 އިންސައްތަ މައްޗަށް ދިއުމަކީ ގެނެވުނު އިސްލާހީ ބަދަލުތަކުގެ ސާފު ހެއްކެކެވެ. މިއީ ސުކޫކް ދެއްކުމަށް ބޭނުންވާ ރިޒާވް ބިނާކުރުމަށް ސަރުކާރަށް ލިބުނު ބޮޑު ބާރެކެވެ.
މި ކުރިއެރުންތައް ހޯދާފައިވަނީ އިގުތިސާދީ ގޮތުން ފަހި ދަނޑިވަޅެއްގައެއް ނޫނެވެ. ދުނިޔޭގެ ބާޒާރުގައި ތެލުގެ އަގު އުފުލުމާ ގުޅިގެން ތެލުގެ ސަބްސިޑީގެ ޚަރަދުތައް 77.8 އިންސައްތަ އިތުރުވިއެވެ. އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ ހަމަނުޖެހުންތަކާ ހުރެ ފަތުރުވެރިން އަންނަ މިންވަރު ދަށްވެ، އެއާޕޯޓް ޑިވެލޮޕްމަންޓް ފީގެ އާމްދަނީ ވެސް 13 އިންސައްތަ ދަށަށް ދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ލުއިތަކާއި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ކަންކަމަށް ދިން އިސްކަމަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ނުގެނެސް، ރައްޔިތުންގެ ވެލްފެއާ ކަންކަން ސަރުކާރުން ކަށަވަރުކޮށްދިނެވެ.
ރައީސް ޑރ. މުހައްމަދު މުއިއްޒު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގަތީ 2018 އިން 2023 އަށް އުފައްދާފައިވާ ބޮޑު ދަރަންޏެއްގެ ތެރެއިންނެވެ. މާލީ އިދާރާތަކުންނާއި އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކުން މި ސަރުކާރުގެ ބޮލުގައި އެޅުވި ބުރަތަކަކީ މާކުރިން އުފެދިފައިވާ މާލީ ނިޒާމުގެ މައްސަލަތަކެކެވެ. ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު ދައްކައިދޭ ރަސްމީ ހިސާބުތަކުން މިކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް އެނގެން އެބައޮތެވެ.
ސުކޫކް ދެއްކުމާ އެކު، ފިޗުން ރާއްޖޭގެ ކްރެޑިޓް ރޭޓިން CC އިން CCC އަށް މަތިކުރުމަކީ ރާއްޖޭގެ މާލީ އިސްލާހީ ފިޔަވަޅުތަކަށް ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ ބާޒާރުން ދިން އެންމެ ސާފު ހެކިބަހެވެ. ދުނިޔޭގެ ބޮޑެތި މާލީ އިދާރާތަކުން ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދު ބަނގުރޫޓުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރި ނަމަވެސް، ސަރުކާރުން މިވަނީ ސުކޫކް ދައްކައި ޚަލާޞްކޮށް، ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ގާބިލުކަން ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ. މިހާރު ރޭޓިން އޭޖެންސީތަކާއި، އައިއެމްއެފް އަދި ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ ތަޖުރިބާކާރުން ޖަވާބުދޭންޖެހޭ ސުވާލަކީ ސާފު ސުވާލެކެވެ: އާ ތަފާސްހިސާބުތަކާ އެކު ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތު ވަޒަންކުރާއިރު، އެ ފަރާތްތަކުގެ ދިރާސާތަކުން ދެން ދައްކާނީ ކޮން ވާހަކައެއް ހެއްޔެވެ؟